Yangi tadqiqot bolalarning ovqatlanishi ularning ruhiy holati va xulq-atvoriga bevosita ta’sir qilishi mumkinligini ko‘rsatdi. Olimlar aniqlashicha, meva va sabzavotlarni ko‘proq iste’mol qiladigan bolalarda xavotir, tushkunlik va tortinchoqlik kabi ichki ruhiy muammolar kamroq uchraydi.

Aksincha, shirinliklar va sho‘r gazaklarni tez-tez iste’mol qiladigan bolalarda tajovuzkorlik, diqqat buzilishi va agressiv xatti-harakatlar ko‘proq kuzatiladi.

Tadqiqot University of Agder olimlari tomonidan o‘tkazilib, Nutrition Science yo‘nalishidagi Nutrients jurnalida chop etildi.

Olimlar nima aniqladi?

Tadqiqot davomida 4 yoshli 363 nafar bola va ularning onalari haqidagi ma’lumotlar tahlil qilindi. Ular Early Food for Future Health loyihasi ishtirokchilari bo‘lgan.

Natijalarga ko‘ra:

• meva va sabzavotlarni ko‘proq iste’mol qilgan bolalarda xavotir, depressiya va tortinchoqlik kamroq kuzatilgan;
• shirin va sho‘r gazaklarni ko‘p yegan bolalarda esa agressiv va “nazoratdan chiqadigan” xatti-harakatlar ko‘paygan.

Qiziq tomoni shundaki, bu bog‘liqlik oilaning moliyaviy ahvoli, onaning ma’lumoti yoki ruhiy holatidan qat’i nazar kuzatilgan.

Nega bu muhim?

Mutaxassislarning ta’kidlashicha, bolalikdagi ruhiy salomatlik keyingi hayot uchun juda muhim hisoblanadi. Aynan ilk yoshdagi ruhiy holat:

• maktabdagi muvaffaqiyatga,
• ijtimoiy ko‘nikmalarga,
• kelajakdagi sog‘liq va hayot sifatiga ta’sir qiladi.

Olimlar ayniqsa tashqi agressiv xulq-atvor xavfli ekanini qayd etmoqda. Bunday muammolar:

• tajovuzkorlik,
• qarshilik ko‘rsatish,
• diqqat yetishmovchiligi kabi holatlarni o‘z ichiga oladi.

Tadqiqotga ko‘ra, 2–3 yoshida bunday muammolar kuzatilgan bolalarning taxminan uchdan ikki qismida ular maktab yoshida ham saqlanib qoladi.

Ovqatlanish va ruhiyat o‘rtasidagi bog‘liqlik

So‘nggi yillarda olimlar ruhiy salomatlikka nafaqat genetika yoki tarbiya, balki ovqatlanish ham katta ta’sir qilishini tobora ko‘proq ta’kidlamoqda.

Meva va sabzavotlar tarkibidagi:

• vitaminlar,
• antioksidantlar,
• foydali tolalar

miya faoliyati va asab tizimi uchun muhim hisoblanadi. Aksincha, ortiqcha shakar va qayta ishlangan mahsulotlar bolalarning hissiy barqarorligiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.

Tadqiqot bolalarning kundalik ratsioni ularning nafaqat jismoniy, balki ruhiy salomatligiga ham kuchli ta’sir qilishini ko‘rsatmoqda. Mutaxassislar bolalik davridayoq sog‘lom ovqatlanish odatlarini shakllantirish kelajakdagi ruhiy muammolar xavfini kamaytirishga yordam berishi mumkinligini ta’kidlamoqda.