Jahon
Fransiyada professor o‘zi uchun “soxta Nobel mukofoti” yaratgani sabab universitetdan chetlatildi

Besançon shahridagi tilshunoslik professori akademik muhitdagi yirik mojaro markaziga aylandi. U o‘zi tashkil qilgan soxta xalqaro mukofotni o‘ziga topshirganlikda gumon qilinmoqda. Natijada professor universitetdagi faoliyatidan chetlatildi va unga nisbatan tergov boshlandi.
56 yoshli Florent Montaclair ustidan Montbéliard prokuraturasi tomonidan bir nechta ehtimoliy qonunbuzarlik bo‘yicha surishtiruv olib borilmoqda. Unga:
- hujjatlarni qalbakilashtirish,
- soxta hujjatlardan foydalanish,
- firibgarlik,
- noqonuniy unvon o‘zlashtirish
kabi ayblovlar qo‘yilishi mumkin.
Bundan tashqari, tergovchilar professorning ilmiy faoliyatidagi ayrim ma’lumotlarni ham tekshirmoqda. Xususan, u AQShdagi noma’lum universitetdan doktorlik darajasi olganini da’vo qilgan, biroq bu universitetning o‘zi mavjud bo‘lganmi yoki yo‘qmi — hozircha aniq emas.
Soxta mukofot qanday yaratilgan?
Tergov ma’lumotlariga ko‘ra, professor o‘z ilmiy obro‘sini oshirish uchun xalqaro va nufuzli ko‘rinadigan nom ostida mutlaqo soxta tashkilot yaratgan.
Sxema juda oddiy ishlagan:
- avval “xalqaro ilmiy tashkilot” yaratiladi;
- keyin u “mukofot laureatlari”ni e’lon qiladi;
- va tabiiy ravishda mukofot professorning o‘ziga topshiriladi.
Shu tariqa u o‘z biografiyasiga “xalqaro mukofot sovrindori” degan maqomni qo‘shgan. Keyinchalik bu ma’lumot rezyume, ilmiy taqdimotlar va professional profillarda faol ishlatilgan.
Hamkasblar shubhalana boshladi
Ammo raqamli davrda bunday ma’lumotlarni tekshirish qiyin emas. Professor tilga olgan “filologiya bo‘yicha Nobel mukofoti” haqida akademik doiralarda hech kim eshitmagan.
Bu holat Marie and Louis Pasteur University Franche-Comté universitetidagi hamkasblari va jurnalistlarda shubha uyg‘otgan.
Tekshiruv davomida:
- mukofot bilan bog‘liq rasmiy fond yo‘qligi,
- hakamlar hay’ati mavjud emasligi,
- yuridik tashkilot ro‘yxatdan o‘tmagani
aniqlangan.
Natijada “xalqaro mukofot” aslida butunlay uydirma ekani ma’lum bo‘lgan.
Professor ishidan ayrildi
Universitet rahbariyati professor endi oliygohda hech qanday lavozim egallamasligini tasdiqladi. U bu yerda 20 yildan ortiq faoliyat yuritgan edi.
Shu bilan birga, French Ministry of Education ham unga nisbatan intizomiy tekshiruv boshlagan. Jarayon oxirida professor ilmiy unvonidan butunlay mahrum qilinishi ham mumkin.
Mazkur voqea Fransiya akademik muhitida katta rezonans uyg‘otdi va ilmiy obro‘ hamda soxta yutuqlar masalasi yana jiddiy muhokama qilina boshladi.