Shveytsariya fuqarolari yakshanba kuni mamlakat aholisi sonini 2050-yilgacha 10 million kishidan oshirmaslikni nazarda tutuvchi tashabbus bo‘yicha ovoz beradi. Tashabbus o‘ng qanotdagi Shveytsariya Xalq partiyasi tomonidan ilgari surilgan.

Partiya vakillarining ta’kidlashicha, nazoratsiz immigratsiya uy-joy bozori, davlat xizmatlari, ta’lim tizimi va atrof-muhitga ortiqcha bosim yuklamoqda. Shu sababli ular aholi soni o‘sishini cheklash zarurligini ilgari surmoqda.

Mazkur masala referendumga chiqarilishi uchun zarur bo‘lgan 100 mingdan ortiq imzo to‘plangan.

Aholi soni tez sur’atlarda oshmoqda

Shveytsariyada so‘nggi yillarda kuchli mehnat bozori sabab aholi soni sezilarli darajada ko‘paydi. 2025-yil yakunida mamlakat aholisi qariyb 9,1 million kishiga yetgan bo‘lib, ularning 27 foizga yaqini Shveysariya fuqarosi hisoblanmaydi.

Tashabbusga ko‘ra, aholi soni 9,5 million kishidan oshsa, parlament boshpana berish va oilalarni birlashtirish dasturlarini cheklashi kerak bo‘ladi. Agar aholi soni 10 millionga yetsa, mamlakat Yevropa Ittifoqi bilan erkin harakatlanish to‘g‘risidagi kelishuvlarni bekor qilishi talab etiladi.

Hukumat va biznes vakillari qarshi

So‘rovnomalar natijalariga ko‘ra, tashabbus referendumda rad etilishi ehtimoli yuqori.

Shveytsariya hukumati hamda yirik biznes doiralari ushbu taklifga keskin qarshi chiqmoqda. Ularning fikricha, bunday cheklovlar iqtisodiyotga zarar yetkazishi, mamlakat farovonligini pasaytirishi va Yevropa bilan muhim hamkorlik aloqalariga putur yetkazishi mumkin.

Mutaxassislarning ta’kidlashicha, Shveytsariya iqtisodiyotining ko‘plab tarmoqlari xorijlik mutaxassislarga tayanadi. Xususan, tibbiyot, ilmiy tadqiqotlar, qurilish, sog‘liqni saqlash va turizm sohalarida chet ellik ishchilar muhim o‘rin tutadi.

Mehmonxona biznesi vakillarining ma’lum qilishicha, ushbu sohada ishlovchilarning yarmidan ko‘pi xorijliklardir. Ularning fikricha, yangi cheklovlar allaqachon mavjud bo‘lgan ishchi kuchi tanqisligini yanada kuchaytiradi.

Yevropa bozori bilan aloqalar xavf ostida

Tashabbus qabul qilinsa, Shveytsariyaning asosiy savdo hamkori bo‘lgan Yevropa Ittifoqi bilan tuzilgan qator muhim bitimlar ham xavf ostida qolishi mumkin.

2025-yilda Shveytsariya eksportining yarmidan ko‘pi Yevropa Ittifoqi mamlakatlariga to‘g‘ri kelgan. Bu ko‘rsatkich 147 milliard shveytsariya frankidan ortiqni tashkil etgan.

Iqtisodchilar fikricha, Yevropa bozoriga erkin kirish imkoniyati Shveytsariya iqtisodiyoti uchun hayotiy ahamiyatga ega. Shu sababli immigratsiyani keskin cheklash mamlakatning xalqaro raqobatbardoshligiga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin.

Mutaxassislar ta’kidlashicha, Shveytsariya aholi sonining o‘sishi bilan bog‘liq muammolarni hal etishga intilayotgan bo‘lsa-da, iqtisodiy rivojlanish va mehnat bozori ehtiyojlari o‘rtasida muvozanatni saqlash muhim hisoblanadi. Referendum natijalari nafaqat immigratsiya siyosatiga, balki mamlakatning Yevropa bilan kelajakdagi munosabatlariga ham ta’sir ko‘rsatishi mumkin. Shuningdek, ushbu ovoz berish natijalari boshqa Yevropa davlatlarida ham demografik siyosat va migratsiya masalalari bo‘yicha muhokamalarga turtki berishi kutilmoqda.