Mamlakatda 2026-yilning 1-iyulidan boshlab qonunchilikda bir qator yangi qoidalar amalga oshira boshlaydi. Bu o‘zgarishlar pensiya va nafaqalardan tortib tadbirkorlik, sog‘liqni saqlash, qurilish va boshqa sohalargacha ta’sir qiladi. Quyida asosiy yangiliklar haqida batafsil ma’lumot beriladi.

Pensiya va nafaqalar miqdori o‘sadi

1-iyuldan boshlab pensiyalar va nafaqalar 7 foizga ko‘tariladi. Ish haqlari va talaba stipendiyalari esa 1-sentabrdan shu foizda oshiriladi. Prezidentning 23-iyun kuni imzolagan PF-115-sonli farmoniga muvofiq:

• Yoshga doir eng kam pensiya miqdori oyiga 983 000 so‘m etib belgilandi.
• Nogironlik pensiyalari uchun minimal qiymat oyiga 1 083 000 so‘m bo‘ladi.

Ijtimoiy reyestrda ro‘yxatdan o‘tgan oilalarga bolalar nafaqasi quyidagicha hisoblanadi:

• 3 yoshgacha bo‘lgan bitta farzand uchun — 386 000 so‘m;
• 3 yoshdan 18 yoshgacha bo‘lgan farzand uchun — 295 000 so‘m;
• Ikkinchi farzand uchun qo‘shimcha — 177 000 so‘m;
• Uchinchi va undan keyingi har bir farzand uchun qo‘shimcha — 118 000 so‘m.

Shuningdek, ijtimoiy reyestrga kiritilgan oilalarga moddiy yordamning oylik miqdori 450 000 so‘m qilib qo‘yildi. Pensiyalarni hisoblashning bazaviy miqdori esa 1-iyuldan boshlab oyiga 504 000 so‘m etib belgilandi.

Biznesda yagona QR-kod majburiy bo‘ladi

1-iyuldan boshlab savdo va xizmat ko‘rsatish korxonalarida yagona UzQR tizimi orqali to‘lovlarni qabul qilish majburiy tarzda joriy etiladi. Bu tizim istalgan bank yoki to‘lov servisidan foydalanish imkonini beradi. QR-kodning mavjud emasligi savdo qoidalarini buzish deb hisoblanadi. Ushbu tartib Prezidentning 2025-yil dekabr oyida imzolagan farmonida nazarda tutilgan edi.

Mudofaa organlari fuqaro xodimlarining maoshi o‘sadi

Prezident Shavkat Mirziyoyev mudofaa ishlari organlarining fuqaro xodimlarini ijtimoiy jihatdan qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan qarorni imzoladi. Unga ko‘ra, 1-iyuldan boshlab ushbu xodimlarning ish haqi 20 foizga oshiriladi. 2027-yil 1-yanvardan esa yana 50 foizga ko‘tarilishi belgilangan.

Teatrlar va konsert-tomosha tashkilotlariga subsidiyalar

Prezidentning 2-iyun kuni imzolagan farmoniga asosan, 1-iyuldan boshlab teatrlar va konsert-tomosha tashkilotlariga subsidiyalar ajratiladi. Qoraqalpog‘iston Respublikasi va viloyatlarda (Nukus shahri va viloyat markazlaridan tashqari) o‘tkaziladigan tadbirlarda 1000 tadan ortiq bilet sotilgan taqdirda, sotilgan chiptalar qiymatining 20 foizi miqdorida subsidiya beriladi.

Davlat va nodavlat teatrlar uchun o‘z hududida sahnalashtirilgan spektakl uchun har bir sotilgan chiptaga 10 ming so‘m, boshqa hududda namoyish etilganda esa 20 ming so‘m subsidiya ajratiladi.

Parallel qurilish amaliyoti bekor qilinadi

Prezidentning 5-iyun kuni imzolagan farmoniga muvofiq, 1-iyuldan yangi obyektlar bo‘yicha loyihalashtirish va qurilish-montaj ishlarini bir vaqtda olib borish (parallel qurilish) tartibi to‘xtatiladi. Endilikda qurilish ishlari bosqichma-bosqich, tajriba-sinov asosida tayyorlangan loyiha bo‘yicha amalga oshiriladi.

Bundan tashqari, obyektlarni muhandislik-kommunikatsiya tarmoqlariga ulash “bitta ariza — bir to‘lov — barcha ulanish nuqtalari” tamoyili asosida kompozit shaklda bajariladi.

Qoraqalpog‘iston va Xorazmda avtomobil yutish imkoniyati

Hukumatning 18-maydagi 254-sonli qaroriga ko‘ra, 1-iyuldan Qoraqalpog‘iston Respublikasi va Xorazm viloyatidagi savdo va xizmat ko‘rsatish obyektlarida xarid cheklari orqali yutuqli o‘yinlar o‘tkaziladi. Har bir o‘yin g‘olibiga bosh sovrin sifatida avtomashina taqdim etiladi.

Chorvachilikda sun’iy urug‘lantirish uchun subsidiyalar

Prezident qaroriga muvofiq, 2026-yil 1-iyuldan 2030-yilgacha aholi xonadonlarida sun’iy urug‘lantirish orqali tug‘ilgan nasldor buzoqlar uchun 500 ming so‘m subsidiya beriladi. Embrion transplantatsiyasi orqali olingan buzoqlar uchun bu miqdor 700 ming so‘mni tashkil etadi.

Shuningdek, 2026-yil 1-iyundan 2029-yil 1-avgustgacha xorijdan olib kiriladigan nasldor qoramol, qo‘y va echkilar qo‘shilgan qiymat solig‘idan ozod qilinadi.

Xususiy klinikalarga davlat buyurtmasi asosida xizmat ko‘rsatish imkoni

1-iyuldan xususiy tibbiyot tashkilotlariga davlat tibbiy sug‘urtasi doirasida davlat budjeti hisobidan tibbiy xizmatlar ko‘rsatishga ruxsat beriladi. Bu Prezidentning 5-maydagi farmonida nazarda tutilgan. Davolash xarajatlari davlat va xususiy klinikalar uchun yagona bazaviy narxlar asosida qoplanadi.

Elektron tijorat uchun bond omborlari tizimi

13-aprel kuni qabul qilingan Prezident qaroriga asosan, 1-iyuldan ikki yillik eksperiment tarzida elektron tijorat uchun bond omborlari tizimi ishga tushiriladi. Tovarlar O‘zbekistonga olib kiriladi, lekin darhol bojxona rasmiylashtiruvidan o‘tkazilmaydi. Ular “erkin ombor” rejimida joylashtiriladi va maxsus marketpleys orqali sotiladi. Faqat jismoniy shaxslar shaxsiy foydalanish uchun xarid qilishi mumkin. Bojxona rasmiylashtiruvi sotuvdan keyin amalga oshiriladi. Sotuvda texnika uchun 5%, kiyim-kechak uchun 3% yagona to‘lov va QQS qo‘llaniladi.

“Kvartplata” qarzdorligi uchun elektr to‘lovlariga cheklov

1-iyuldan ko‘p kvartirali uyning mulkdori kvartplata to‘lovlarini oyning 15-sanasigacha amalga oshirmasa, uning elektr energiyasi uchun to‘lovlarni qabul qilish to‘xtatib qo‘yiladi. Bu Prezidentning 5-fevraldagi qarorida belgilangan.

Kechiktirilgan har bir kun uchun penya hisoblanadi: yuridik shaxslar uchun — 0,4%, jismoniy shaxslar uchun — 0,1%. Majburiy to‘lovlar faqat bank kartalari, elektron to‘lov tizimlari yoki bank kassalari orqali amalga oshiriladi.

Ipoteka omonatlari bo‘yicha sinov loyihasi

Prezidentning 24-fevraldagi farmoniga muvofiq, 2026-yil 1-iyuldan 31-dekabrgacha ipoteka omonatlari mexanizmi bo‘yicha tajriba o‘tkaziladi. Ipoteka subsidiyasi haqida xabarnoma olgan fuqarolar tijorat bankida maqsadli omonat ochishlari mumkin. Omonat miqdori dastlabki badaldan kam bo‘lmasligi kerak. Mablag‘lar 12 oydan ortiq saqlanmaydi. Davlat subsidiyalari oldindan to‘lov sifatida kiritiladi.

Dasturga asoslangan ishlab chiqarish tizimi

Prezidentning 6-fevraldagi farmoniga ko‘ra, 1-iyuldan dasturga asoslangan ishlab chiqarish amaliyoti yo‘lga qo‘yiladi. Sanoat kooperatsiyasi va davlat xaridlari agentligi tomonidan drayver sohalar va boshqa tarmoqlar bo‘yicha dasturlar ishlab chiqiladi. Agentlik raqobatbardosh mahsulotlar ro‘yxatini shakllantiradi va kafolatlangan xarid shartnomalari tuziladi.

Toshkentda uylarni boshqarishning yangi tizimi

Prezidentning 5-fevraldagi qaroriga muvofiq, 1-iyuldan Toshkent shahrida ko‘p kvartirali uylarni boshqarish faqat “Mening uyim” axborot tizimi orqali amalga oshiriladi. Umumiy yig‘ilishlar, shartnomalar tuzish, hisobotlar va murojaatlarni ko‘rib chiqish shu tizim orqali bajariladi. 2027-yildan boshlab bu tartib butun mamlakat bo‘ylab joriy etiladi. Umumiy mol-mulkni ijaraga berish va undan foydalanish bo‘yicha hisob-kitoblar ham faqat shu tizim orqali yuritiladi.

Korrupsiya haqida xabar berganlarga himoya

1-iyuldan korrupsiya haqida xabar bergan shaxslarga himoya orderi beriladi. Bu Prezidentning 30-dekabrdagi farmonida nazarda tutilgan. 2030-yilgacha bosqichma-bosqich Milliy sertifikatlashtirish menejment tizimi joriy etiladi. “Raqamli komplayens” dasturi sinov rejimida ishga tushiriladi. Himoya orderi orqali mehnat faoliyatida ta’qib va tazyiqlardan saqlanadi. Shuningdek, korrupsiyaga qarshi kurashga hissa qo‘shgan shaxslarni rag‘batlantirish uchun “Korrupsiyaga qarshi kurashishga qo‘shgan hissasi uchun” ko‘krak nishoni ta’sis etiladi.

Mehnatga layoqatsizlik nafaqasi avtomatik tayinlanadi

2026-yil 1-iyuldan vaqtinchalik mehnatga layoqatsizlik nafaqasi proaktiv shaklda tayinlanadi va to‘lanadi. Bu davlat ijtimoiy sug‘urtasi yangi tizimi doirasida amalga oshiriladi. Fuqarolar majburiy yoki ixtiyoriy asosda sug‘urta qilinadi. To‘lovlar ularning sug‘urta staji va to‘lagan badallariga mutanosib ravishda Ijtimoiy himoya milliy agentligi orqali amalga oshiriladi.

Bepul rejali statsionar tibbiy yordam

1-iyuldan tibbiy sug‘urta doirasida rejali statsionar tibbiy yordam bepul ko‘rsatiladi. Quyidagi toifadagilar bu huquqqa ega:

• daromad solig‘i yoki ijtimoiy soliq to‘lovchilar;
• mehnat stajini hisoblagan shaxslar;
• voyaga yetmaganlar, o‘quvchi-talabalar, homilador ayollar, 2 yoshgacha bolani parvarishlayotganlar, rasmiy ishsizlar, pensionerlar va kam ta’minlangan oila a’zolari.

Toshkentda dafn etishning yangi tartibi

2026-yil 1-iyuldan 31-dekabrgacha Toshkent shahrida dafn etish ishlari eksperiment tarzida yangi tartibda amalga oshiriladi. Qabriston mudiri tomonidan ruxsat berish faqat elektron modul yoki uning mobil ilovasi orqali bajariladi. Qog‘oz shaklidagi ro‘yxatga olish bekor qilinadi.

Dachalarni ijaraga berish soddalashtiriladi

1-iyuldan aholi tomonidan dala hovlilarini ijaraga berish Soliq mobil ilovasi orqali “men bilan birga” shaklida soddalashtirilgan tartibda rasmiylashtiriladi. Shuningdek, milliy turizm yagona platformasi va uning mobil ilovasi ishga tushiriladi.

Ovqatlanish korxonalarida ekologik talablar kuchaytiriladi

1-iyuldan umumiy ovqatlanish korxonalari markazlashgan oqova suv tizimlariga ulanish uchun yog‘-moy tutgich uskunalari bilan jihozlangan bo‘lishi shart. Har oyda kamida bir marta uskunalar chiqindi yog‘-moylardan tozalanadi. Gaz yoki yoqilg‘i ishlatilganda atmosfera ifloslantiruvchi moddalarni ushlab qoluvchi qurilmalar o‘rnatiladi.

Liftlarga rangli holat stikerlari yopishtiriladi

1-iyuldan liftlarga texnik ko‘rik natijalarini aks ettuvchi rangli yorliqlar yopishtirish majburiy bo‘ladi:

• Yashil — foydalanishga yaroqli;
• Moviy — qisman nosoz;
• Sariq — nosoz;
• Qizil — foydalanish uchun xavfli.

Davlat xizmatiga yoshlarni qabul qilishda yagona yondashuv

20-apreldagi Prezident qaroriga ko‘ra, 1-iyuldan davlat xizmatiga yoshlarni qabul qilish jarayonida yagona yondashuv joriy etiladi. Suhbat bosqichida beriladigan savollar kamida 1 oy oldin rasmiy veb-saytda e’lon qilinadi. Ichki tanlovlar o‘tkazilmaydigan lavozimlar ro‘yxati va ish staji talablari bo‘yicha cheklovlar belgilanadi.

Ushbu o‘zgarishlar fuqarolarning turmush darajasini oshirish, tadbirkorlik muhitini yaxshilash va davlat xizmatlarini soddalashtirishga qaratilgan. Ma’lumotlar rasmiy hujjatlar asosida tayyorlandi.