Sayohatchilar uchun signal: Yevropaning eng qimmat va eng arzon davlatlari

Yevropada qayerda ovqatlanish va tunash arzonroq? Mehmonxona va restoranlar narxlari taqqoslandi

Fransuz pishloq taxtachalari yoki italyancha pasta bo‘ladimi — Yevropa sayyohlarni jahon oshxonasi bilan siylaydi. Ammo mehmonxona va restoranlar narxi mamlakatga qarab keskin farqlanadi. Demak, qayerda pulni tejamkorroq sarflash mumkin?

Bu savolga javob topishda **Eurostat**ning restoranlar va mehmonxonalar bo‘yicha narxlar darajasi indeksi qo‘l keladi. Indeksda Yevropa Ittifoqi (YeI) o‘rtacha ko‘rsatkichi 100 deb olinadi: agar YeI bo‘yicha “standart to‘plam” €100 tursa, har bir mamlakatda shu xizmatlar qanchaga tushishini indeks ko‘rsatadi.

• 100 dan yuqori — YeI o‘rtachasidan qimmat,
• 100 dan past — nisbatan arzon.
  Bu ko‘rsatkich yo‘naltiruvchi indeks bo‘lib, real pul summasi emas.

Eng qimmat va eng arzon yo‘nalishlar

So‘nggi ma’lumotlarga ko‘ra, Shveytsariya Yevropadagi eng qimmat mamlakat: restoran va mehmonxonalar indeksi 171 (YeI o‘rtachasidan 71% yuqori).

Aksincha, Shimoliy Makedoniya eng arzon: indeks 50 (YeI o‘rtachasidan 50% past).

YeI ichida esa:

• Eng qimmat — Daniya (indeks 148, +48%),
• Eng arzon — Bolgariya (indeks 53).

Mintaqalar kesimida farqlar

• Shimoliy Yevropa odatda qimmatroq.
• G‘arbiy Yevropa ko‘pincha YeI o‘rtachasidan yuqori. Irlandiya, Niderlandiya, Belgiya, Germaniya va Fransiya — 100 atrofida yoki undan yuqori.
• Sharqiy Yevropa va Bolqonlar sezilarli darajada arzon.
• Janubiy Yevropada Portugaliya, Ispaniya va Gretsiya o‘rtachadan past, biroq Italiya nisbatan qimmatroq istisno bo‘lib turadi.
• O‘rta Yer dengizi bo‘yida Xorvatiya 100 ga yaqin, Kipr va Malta esa biroz arzonroq bo‘lsa-da, ko‘plab taqqoslanadigan mamlakatlardan qimmatroq.

Nega narxlar bunchalik farq qiladi?

Varshava universiteti olimi Christoph Goody (Euronews Business’ga izoh berib) buni asosan mehnat xarajatlari bilan tushuntiradi: mehmondo‘stlik sohasi mehnat talabchan bo‘lgani uchun, ish haqi farqlari bevosita narxlarga ko‘chadi. Shuningdek, energiya va kommunal xizmatlar, QQS va soliqlar, tijorat ko‘chmas mulki narxlari ham ta’sir qiladi.

Buni HOTREC ham tasdiqlaydi: mamlakatlar bo‘yicha xarajatlar tuzilmasi keskin farq qiladi. Energiya va QQSdan tashqari, oziq-ovqat inflyatsiyasi, ta’minot zanjiri bosimi va regulyator talablar ayniqsa kichik va o‘rta biznes uchun yuk bo‘lib, yakuniy narxlarga aks etadi.

Narxlar indeksi “arzonlik”ni to‘liq ko‘rsatmaydi

Eurostat indeksi daromadlarni hisobga olmaydi, shuning uchun yuqori daromadli mamlakat aholisi o‘z yurtida qimmatroq bo‘lsa ham, xizmatlardan ko‘proq foydalana oladi. Safarlarda esa bu farq muhim: masalan, Shimoliy Yevropa aholisi Sharqiy Yevropa yoki Janubiy Yevropaning ayrim hududlariga borib, nisbatan arzon narxlardan foydalanadi.

HOTRECga ko‘ra, sayyohlar uchun eng muhimi — narx va sifat nisbatidir. Narxlar xarid qobiliyatidan tezroq o‘ssa, odamlar safar muddatini qisqartiradi, mavsumdan tashqari sanalarni tanlaydi yoki arzonroq yo‘nalishlarni izlaydi. Mutaxassislar ta’kidlashicha, narxlar bilan birga masofa, transport qulayligi va noyob diqqatga sazovor joylar ham turistik oqimlarga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi.