Buxoroda chiqindidan elektr olinadi: yangi zavod qurilishiga start berildi

Chiqindilar masalasi bugun nafaqat ekologiya, balki iqtisodiyot uchun ham eng dolzarb muammolardan biri bo‘lib qolmoqda. O‘zbekistonda esa bu muammoga zamonaviy yondashuv tanlanib, chiqindini foydali resursga aylantirish, poligonlar sonini qisqartirish va aholi yashash muhitini yaxshilash yo‘lida amaliy ishlar boshlab yuborilgan.

Ana shunday muhim tashabbuslardan biri Buxoro viloyatida amalga oshirilmoqda. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining tegishli qaroriga muvofiq, Chiqindilarni boshqarish va sirkulyar iqtisodiyotni rivojlantirish agentligi hamda Xitoyning yetakchi ekologik kompaniyasi Wangneng Environment o‘rtasida chiqindilarni yoqish orqali elektr energiyasi ishlab chiqarishga qaratilgan yirik loyiha bo‘yicha kelishuv imzolangan edi.

Tamal toshi qo‘yildi

Kecha, 2-fevral kuni Kogon tumanidagi “Navro‘z” mahalla fuqarolar yig‘ini hududida barpo etiladigan maishiy chiqindilarni yoqish asosida ishlaydigan elektr stansiyasi qurilishiga rasman start berildi.

Tadbirda viloyat hokimi Botir Zaripov, kompaniya boshqaruv kengashi raisi Shan Chao, shuningdek, agentlik direktori Sharifbek Hasanov ishtirok etib, loyiha Buxoro uchun qanday imkoniyatlar ochib berishini ta’kidlab o‘tdi.

Viloyat rahbari Botir Zaripovning aytishicha, mazkur majmua chiqindilarni oddiy yo‘q qilish bilan cheklanmaydi. Aksincha, ular qayta ishlanib, arzon va ekologik toza elektr energiyasi manbaiga aylantiriladi. Bu esa hududda chiqindilarni boshqarishning yangi klaster tizimi shakllanishiga, sanitariya va ekologik vaziyatning keskin yaxshilanishiga xizmat qiladi. Eng muhimi, loyiha Buxoroning energetik mustaqilligini kuchaytirishga zamin yaratadi.

Loyiha raqamlarda

Prezidentning 2025-yil 24-martdagi “Qattiq maishiy chiqindilarni yoqish orqali elektr energiyasi ishlab chiqarish investitsiya loyihalarini amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori doirasida boshlangan ushbu loyihaning umumiy qiymati 165 million AQSH dollarini tashkil etadi.

Zavod:

• kuniga 1,5 ming tonna,
• yiliga 547,5 ming tonna maishiy chiqindini qayta ishlaydi;
• bir yilda 400 million kVt/soat elektr energiyasi ishlab chiqarish quvvatiga ega bo‘ladi.

Qurilish ishlari ikki yil davom etadi va korxona ishga tushgach, 120 nafar mahalliy aholi vakili doimiy ish bilan ta’minlanadi.

Ekologiya va “yashil iqtisodiyot”

Agentlik direktori Sharifbek Hasanov ta’kidlaganidek, loyiha:

• chiqindilarni poligonlarga joylash hajmini kamaytiradi;
• qayta tiklanuvchi energiya manbalaridan foydalanishni kengaytiradi;
• atrof-muhit muhofazasi va ekologik barqarorlikni mustahkamlaydi.

Shuningdek, chiqindilarni yoqish jarayonida zararli moddalar havoga chiqishini maksimal darajada cheklovchi zamonaviy filtrlash texnologiyalari joriy etiladi.

Kelajak uchun sarmoya

Viloyat hokimligi mazkur loyiha Buxoroning kelajakda innovatsion markazga aylanishida muhim rol o‘ynashini qayd etib, uni belgilangan muddatda va yuqori sifatda yakunlash uchun barcha zarur ko‘mak ko‘rsatilishini ma’lum qildi.

Xulosa qilib aytganda, Buxoroda boshlangan bu tashabbus nafaqat chiqindi muammosiga yechim, balki “yashil iqtisodiyot”, toza energiya va sog‘lom kelajak sari tashlangan muhim qadam bo‘lib xizmat qiladi.