16 yoshgacha bo‘lgan bolalar uchun ijtimoiy tarmoqlarga kirish cheklanmoqda. Portugaliyada

Portugaliya parlamenti 16 yoshgacha bo‘lgan voyaga yetmaganlar uchun ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishni cheklashga qaratilgan qonun loyihasini umumiy ovoz bilan ma’qulladi. Hujjat endilikda batafsil muhokama uchun qo‘mita bosqichiga yuboriladi.

Qonun loyihasi Social Democratic Party (SDP) tomonidan ilgari surilgan bo‘lib, uni sotsial-demokratlar va Socialist Party (SP) qo‘llab-quvvatladi. Ayrim kichik partiyalar ham “ha” deb ovoz berdi, “Chega” va “Liberal tashabbus” esa qarshi chiqdi, bir nechta fraksiyalar betaraf qoldi.

Nimalar o‘zgaradi?

Amaldagi qonunchilikka ko‘ra, voyaga yetmaganlar uchun “raqamli rozilik yoshi” 13 deb belgilangan. Yangi taklif esa mustaqil ravishda ijtimoiy tarmoqlarga kirish yoshini 16 etib belgilaydi.

• 13 yoshgacha bo‘lgan bolalarga ijtimoiy tarmoqlarda akkaunt ochish butunlay taqiqlanadi.
• 13–16 yosh oralig‘idagi o‘smirlar esa faqat ota-ona yoki qonuniy vakilining aniq va tasdiqlangan roziligi bilan foydalanishi mumkin bo‘ladi.

Cheklovlar Instagram, Facebook va TikTok kabi tarmoqlarga tatbiq etiladi. Biroq WhatsApp ushbu ro‘yxatga kiritilmagan, chunki u ko‘pincha ota-onalar va bolalar o‘rtasidagi aloqa vositasi sifatida qo‘llanadi.

Platformalardan 13–16 yoshdagilar uchun zo‘ravonlik, erta jinsiy kontent, qaramlik uyg‘otuvchi o‘yinlar va manipulyativ videolardan himoya qiluvchi maxsus funksiyalarni joriy etish talab etiladi.

Shuningdek, yoshni aniqlash mexanizmi sifatida “raqamli mobil kalit” yoki shaxsni identifikatsiya qiluvchi boshqa vositalardan foydalanish ko‘zda tutilgan.

Nazorat va jarimalar

Qonun ijrosini ANACOM va CNPD nazorat qilishi rejalashtirilgan. Qoidalarni buzgan kompaniyalarga 2 million yevrogacha yoki yillik global aylanmasining 2 foizigacha jarima solinishi mumkin.

Bahs va tanqidlar

Muxolifat partiyalari qonun amalda qanday ishlashi, shaxsiy ma’lumotlarni himoya qilish, VPN orqali cheklovlarni aylanib o‘tish ehtimoli kabi masalalar yuzasidan xavotir bildirdi. “Chega” partiyasi davlat nazoratini kuchaytirish jamiyat muammolarini hal qilmasligini ta’kidladi.

Shu bilan birga, qonun tashabbuskorlari ota-onalar, o‘qituvchilar va psixologlar bilan maslahatlashuvlar o‘tkazib, hujjatni takomillashtirish niyatida.

Yevropada umumiy tendensiya

So‘nggi yillarda yoshlarning ruhiy salomatligiga ijtimoiy tarmoqlarning ta’siri bo‘yicha xavotirlar kuchaymoqda. Avstraliya 16 yoshgacha bo‘lganlar uchun qat’iy cheklov joriy etgan ilk davlatlardan biri bo‘ldi.

Yevropada ham o‘xshash tashabbuslar ko‘paymoqda: Fransiya 15 yoshgacha bo‘lganlar uchun cheklovlarni ma’qulladi, Daniya, Italiya va Ispaniyada ham shunday qonunlar muhokama qilinmoqda. Germaniya, Sloveniya va Gretsiya ham bu yo‘nalishda qonunchilik choralarini ishlab chiqmoqda.

Shu tariqa, Portugaliya ham voyaga yetmaganlarni raqamli xavflardan himoya qilish bo‘yicha qat’iy siyosatni yo‘lga qo‘ygan davlatlar qatoriga qo‘shilmoqda.