UNESCO Yaqin Sharqdagi madaniy meros obyektlari taqdiridan xavotirda

BMTning madaniyat bo‘yicha agentligi — UNESCO Yaqin Sharqda zo‘ravonlik kuchayishi fonida madaniy meros obyektlari xavfsizligidan jiddiy xavotir bildirdi. Bunga Tehrondagi tarixiy Golestan saroyiga zarar yetgani sabab bo‘ldi.

Tehrondagi tarixiy saroy zarar ko‘rdi

Eronning Mehr News Agency xabariga ko‘ra, AQSh va Isroilning Tehrondagi nishonlarga bergan aviazarbalari paytida Arg maydoni yaqinida yuz bergan portlash oqibatida saroyga zarba to‘lqini va parchalar yetib borgan.

Natijada binoning ayrim derazalari, eshiklari va bezak oynalari shikastlangan.

Golestan saroyi Tehron tarixiy markazining markazida joylashgan bo‘lib, shahardagi eng qadimiy saroy majmualaridan biri hisoblanadi.

XVIII asrdan buyon tarixiy markaz

UNESCO ma’lumotiga ko‘ra, saroy majmuasi 1779-yilda hokimiyatga kelgan Qojar sulolasi davrida hukumat qarorgohi sifatida tanlangan. Aynan shu davrda Tehron mamlakat poytaxtiga aylangan.

Saroy bog‘lar, hovuzlar va yashil hududlar bilan o‘ralgan majmuadan iborat bo‘lib, uning eng muhim me’moriy va dekorativ elementlari XIX asrda shakllangan.

Majmua tashqi devor bilan o‘ralgan bo‘lib, unda sakkizta muhim saroy binosi mavjud. Ularning aksariyati hozir muzey sifatida foydalaniladi.

Madaniy meros xalqaro huquq bilan himoyalangan

UNESCO bayonotida tashkilot barcha tomonlarga Jahon merosi ro‘yxatiga kiritilgan hamda milliy ahamiyatga ega obyektlarning geografik koordinatalarini yetkazganini ma’lum qildi. Maqsad — harbiy harakatlar paytida ularga zarar yetishining oldini olish.

Tashkilot shuningdek madaniy meros obyektlari xalqaro huquq bilan himoyalanganini eslatdi. Jumladan, 1954-yil Hague Convention qurolli mojarolar paytida madaniy boyliklarni himoya qilishni nazarda tutadi. Bundan tashqari, World Heritage Convention ham madaniy va tabiiy merosni saqlash majburiyatini belgilaydi.