AQSh ma’muriyati Eron maktabiga berilgan halokatli zarba uchun javobgar — tergov

Eron janubidagi maktabga berilgan raketa zarbasi yuzasidan olib borilayotgan tergov AQShning ehtimoliy javobgarligini ko‘rsatmoqda. Dastlabki ma’lumotlarga ko‘ra, zarba nishon koordinatalari eskirgan razvedka ma’lumotlari asosida belgilangan bo‘lishi mumkin.

Maktabga berilgan zarba yuzlab qurbonlarga sabab bo‘ldi

2026-yil 28-fevral kuni Eronning Minab shahridagi boshlang‘ich maktabga raketa zarbasi berildi. Hujum oqibatida 165 kishi halok bo‘lgan, ularning aksariyati bolalar ekani aytilmoqda.

Bu voqea AQSh va Isroilning Eronga qarshi boshlagan harbiy amaliyotining ilk kunlarida yuz bergan va urushdagi eng og‘ir fuqarolik talofatlaridan biri sifatida baholanmoqda.

AQSh rasmiylari va tergov natijalari bilan tanish bo‘lgan manbalarga ko‘ra, zarba Tomahawk missile yordamida berilgan bo‘lishi mumkin.

Nishon koordinatalari eskirgan bo‘lishi mumkin

The New York Times xabariga ko‘ra, AQSh harbiylari yaqin atrofdagi harbiy bazani nishonga olgan. Biroq maktab binosi ilgari shu harbiy majmuaning bir qismi bo‘lgan va koordinatalar eski razvedka ma’lumotlari asosida berilgan bo‘lishi ehtimoli bor.

Sun’iy yo‘ldosh tasvirlari maktab hududi taxminan 2017-yilgacha harbiy kompleks tarkibida bo‘lganini ko‘rsatadi. Keyinchalik yangi devor qurilib, maktab alohida hududga ajratilgan.

Shuningdek, qo‘riqlash minorasi olib tashlangan va bino rang-barang ranglarga bo‘yalgan — bu esa uning ta’lim muassasasi sifatida foydalanilayotganini ko‘rsatadi.

AQShga ishora qilayotgan dalillar ko‘paymoqda

Mutaxassislar tahlili, sun’iy yo‘ldosh suratlari hamda ochiq manbalardagi harbiy ma’lumotlar zarba AQSh tomonidan berilgan bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatmoqda.

Keyinroq paydo bo‘lgan videolarda ham ekspertlar Tomahawk raketasiga o‘xshash qurol harbiy kompleks tomon uchib borayotganini qayd etgan.

Dastlab AQSH prezidenti Donald Tramp bu zarba uchun Eronni ayblagan edi. Biroq keyinchalik u tergov qanday natija berishini kutishini bildirgan.

Pentagondan tushuntirish talab qilinmoqda

Mazkur holat AQSh siyosatchilari orasida ham savollar uyg‘otdi. Oq uy matbuot kotibi Karoline Leavitt tergov hali davom etayotganini ma’lum qildi.

Demokrat senator Tim Kaine esa agar AQSh zarba uchun mas’ul deb topilsa, ikki ehtimol mavjudligini aytdi: yoki nishon tanlash qoidalari o‘zgargan, yoki jiddiy xato yuz bergan.

Xalqaro huquq talablari

Qurolli mojarolarni tartibga soluvchi xalqaro huquq fuqarolik obyektlariga hujum qilishni taqiqlaydi. Odatda maktablar, kasalxonalar, turar-joy binolari va madaniy obyektlar harbiy nishon hisoblanmaydi.

Atlantic Council tashkiloti yuristi Eliz Beykerning ta’kidlashicha, maktabning harbiy obyekt yaqinida joylashgani uning fuqarolik maqomini o‘zgartirmaydi.

Agar AQSh zarba uchun javobgar deb topilsa, bu so‘nggi 20 yil ichida AQSh harbiy amaliyotlari oqibatida yuz bergan eng yirik fuqarolik talofatlaridan biri bo‘lishi mumkin.