NASA: insoniyat Oyda doimiy yashashga tayyorlanmoqda

NASA Oyda uzoq muddatli insoniy baza yaratish bo‘yicha yangi yirik rejasini taqdim etdi. Agentlikka ko‘ra, ilk robotlashtirilgan missiyalar 2026-yilda boshlanadi, inson esa 2028-yilda yana Oy yuzasiga qadam qo‘yishi mumkin.

2030-yillar boshida esa Oyda uzoq davom etadigan ekspeditsiyalarni boshlash rejalashtirilmoqda.

Moon Base loyihasi nima?

NASA Artemis dasturi doirasida Oy janubiy qutbi hududida doimiy baza qurishni rejalashtirmoqda.

Loyiha bir necha bosqichga bo‘lingan:

• avval robotlashtirilgan yuk missiyalari yuboriladi;
• keyin esa astronavtlar Oyga uchiriladi.

NASA rahbari Jared Azekmen agentlik allaqachon uchta Moon Base missiyasini rejalashtirayotganini ma’lum qilgan.

Baza qayerda quriladi?

Dastlabki missiyalar Oy janubiy qutbidagi Shackleton Connecting Ridge hududiga yo‘naltiriladi.

Olimlar bu yerda:

• muz holidagi suv,
• kislorod olish imkoniyati,
• raketa yoqilg‘isi uchun resurslar

bo‘lishi mumkinligini taxmin qilmoqda.

Bu esa kelajakdagi Oy koloniyasi uchun muhim strategik nuqtaga aylantiradi.

Birinchi missiyalarni kim amalga oshiradi?

Blue Origin kompaniyasi 2026-yilda Oyga Mark 1 Endurance qo‘nish modulini yuboradi.

Shuningdek:

• Astrobotic kompaniyasining Griffin moduli,
• Astrolab ishlab chiqqan FLEX roveri

Oyga yarim tonnadan ortiq ilmiy va texnik uskunalarni olib boradi.

NASA buni Oy tarixidagi eng yirik tijoriy yuk missiyalaridan biri deb atamoqda.

Astronavtlar qachon Oyga qaytadi?

NASA hozircha:

• Artemis III missiyasini 2027-yil o‘rtalarida,
• Artemis IV missiyasini esa 2028-yil boshida amalga oshirishni rejalashtirmoqda.

Artemis IV doirasida astronavtlar tijoriy qo‘nish moduli orqali Oy yuzasiga tushadi.

Oyda nimalar qilinadi?

Dastlab astronavtlar:

• qisqa muddatli ekspeditsiyalar,
• roverlarni sinovdan o‘tkazish,
• yashash modullarini tekshirish,
• Oy yuzasini tadqiq qilish

bilan shug‘ullanadi.

Keyinchalik esa:

• germetik transport vositalari,
• doimiy yashash modullari,
• energetik tizimlar

yaratiladi.

NASAning asosiy maqsadi

NASAning yakuniy maqsadi — Oyda insonlarning doimiy yashashini ta’minlash va shu orqali Marsga bo‘lajak parvozlar uchun texnologiyalarni sinovdan o‘tkazishdir.

Loyiha rahbarlaridan Karlos Garsiya-Galanning aytishicha:

“Bir kun kelib biz: ‘Biz bu yerda abadiy qolamiz’, deya olamiz”.