Buyuk Britaniya, Ispaniya va Germaniya: Yevropada shifokorlar nega tobora ko‘proq ish tashlashmoqda?

So‘nggi yillarda Yevropaning qator davlatlarida shifokorlar va tibbiyot xodimlari ommaviy norozilik namoyishlari hamda ish tashlash aksiyalarini o‘tkazmoqda. Ular maoshlarni oshirish, mehnat sharoitlarini yaxshilash va kasbiy mas’uliyatiga mos ravishda munosib rag‘batlantirish talablarini ilgari surmoqda.

Buyuk Britaniyada navbatdagi yirik ish tashlash

Buyuk Britaniyadada yosh shifokorlar iyun oyida to‘rt kunlik ish tashlash o‘tkazishini ma’lum qildi. Bu so‘nggi yillarda maoshlar masalasida olib borilayotgan kurash doirasidagi 16-ish tashlash hisoblanadi.

Kasaba uyushmalari vakillarining ta’kidlashicha, shifokorlar maoshlari nominal jihatdan oshirilgan bo‘lsa-da, inflyatsiyani hisobga olganda ular 2008-yildagiga nisbatan kamroq daromad olayotganini aytmoqda.

Shuningdek, yosh mutaxassislar katta talaba kreditlari va yashash xarajatlarining oshishi sabab moliyaviy bosim ostida qolayotganini bildirgan.

Kadrlar chet elga ketmoqda

Britaniyalik shifokorlar orasida yana bir muammo — tajribali mutaxassislarning boshqa mamlakatlarga ko‘chib ketishi.

Ko‘plab shifokorlar yuqori maosh va qulayroq ish sharoitlari tufayli Avstraliya va Kanadaga ishlash uchun ketmoqda. Bu esa mamlakatdagi Milliy sog‘liqni saqlash tizimiga qo‘shimcha yuk bo‘lib tushmoqda.

Germaniyada ham talablar kuchaymoqda

Germaniyada universitet klinikalari shifokorlarini birlashtirgan Marburger Bund kasaba uyushmasi yangi tarif kelishuvlarini talab qilmoqda.

Ularning asosiy talabi:

• 12 oy davomida maoshlarni 8 foizga oshirish;
• ish yuklamasini qayta ko‘rib chiqish;
• mehnat sharoitlarini yaxshilash.

Agar muzokaralar muvaffaqiyatli yakunlanmasa, mamlakatda ogohlantiruvchi ish tashlashlar boshlanishi mumkin. Bu esa rejalashtirilgan operatsiyalar va tibbiy ko‘riklarning kechikishiga olib kelishi ehtimoldan xoli emas.

Ispaniyada ish haftasini qisqartirish talabi

Ispaniyada shifokorlar hukumat taklif qilayotgan mehnat islohotlariga qarshi chiqmoqda.

Tibbiyot xodimlari:

• haftalik ish vaqtini 35 soatdan oshirmaslik;
• shifokorlar uchun alohida mehnat maqomini joriy etish;
• malaka oshirish va navbatchilik yuklamalarini hisobga oluvchi yangi tizim yaratishni talab qilmoqda.

Navbatdagi ish tashlashlar 15–19 iyun kunlari bo‘lib o‘tishi rejalashtirilgan.

Portugaliyada ham sog‘liqni saqlash tizimi bosim ostida

Portugaliyada tibbiyot xodimlari davlat sog‘liqni saqlash tizimida yuzaga kelayotgan kadrlar tanqisligidan xavotir bildirmoqda.

Kasaba uyushmalari fikricha:

• past maoshlar;
• rag‘batlantirish tizimining yetishmasligi;
• yosh mutaxassislarni ushlab qolishdagi muammolar

sababli ko‘plab shifokorlar davlat sektorini tark etmoqda.

Natijada qolgan xodimlar ortiqcha ish yuklamasi va ko‘plab qo‘shimcha navbatchiliklarni bajarishga majbur bo‘lib, bu tibbiy xizmat sifati va bemorlar xavfsizligiga salbiy ta’sir ko‘rsatmoqda.

Umumiy muammo

Mutaxassislarning fikricha, Yevropadagi aksariyat ish tashlashlarning ildizi bir xil — inflyatsiya fonida real daromadlarning pasayishi, ish hajmining ortishi va tibbiyot tizimlarida kadrlar yetishmovchiligi.

Shifokorlar o‘z mehnati va mas’uliyatiga mos ravishda munosib haq to‘lanishini talab qilayotgan bo‘lsa, hukumatlar sog‘liqni saqlash tizimlarining moliyaviy imkoniyatlari cheklanganini ta’kidlamoqda. Shu sababli ko‘plab mamlakatlarda tibbiyot sohasi bo‘yicha muzokaralar va bahslar yaqin oylarda ham davom etishi kutilmoqda.