Nima sababdan Shimoliy Koreyada faqat qora shim kiyishga ruxsat berilgan?

Shimoliy Koreyada yashamagan yoki hech qachon bo‘lmagan odamlar uchun bu mamlakat sirli va yopiqligi bilan ajralib turadi. Bu yerda shunday qoidalar borki, chetdan kelgan sayyoh ularni tushunishga qiynaladi. Eng hayratlanarli misollardan biri esa oddiygina kiyim — jinsi shim bilan bog‘liq. Daryo shular haqida yozmoqda.

Deyarli butun dunyoda jinsi shim kundalik hayot uchun qulay kiyim hisoblanadi. Ammo KXDRda uning rangi juda katta ahamiyatga ega. Jinsi shimning qaysi rangda ekaniga qarab, odamning siyosiy mafkuraga qanchalik mos kelishi baholanadi.

Nega Pxenyan ko‘chalarida ko‘k jinsi kiygan odamni uchratmaysiz, ammo qora jinsi kiyganlarni ko‘p ko‘rasiz?

Qora — sadoqat ramzi

Shimoliy Koreyada qora jinsi shim davlatga sodiqlik belgisidir. Rasmiy qarashlarga ko‘ra, qora rang jiddiy, sokin va neytral qabul qilinadi. U ortiqcha e’tibor tortmaydi va odamni boshqalardan ajratib ko‘rsatmaydi.

KXDR jamiyatida shaxsiylikdan ko‘ra jamoaviylik muhimroq hisoblanadi. Shu sababli qora jinsi umumiy bir xillikni ta’minlashga xizmat qiladi. Shu sababli oddiy kiyim ham davlat qoidalariga bo‘ysunish va ularni kundalik hayotda qabul qilishni anglatadi.

Ko‘k — eng xavfli rang

Ko‘k jinsi shimlarga kelganda esa davlatning munosabati mutlaqo boshqacha. Shimoliy Koreya rahbariyati ko‘k denimni xavfli deb hisoblaydi. U G‘arb madaniyati, ayniqsa Amerika ta’sirining ramzi sifatida ko‘riladi.

Ko‘k jinsi ko‘pincha AQSH, Gollivud, erkinlik va individuallik bilan bog‘lanadi. Aynan shu tushunchalar Shimoliy Koreya mafkurasiga zid sanaladi.

Shuningdek, davlat boshqa xalqlarning madaniy ta’siridan qo‘rqadi, chunki hatto kiyim rangi ham odamlar fikriga sezdirmasdan ta’sir qilishi mumkin. Shu sababli ko‘k jinsi shimlar taqiqlangan. Ularni kiyish dushman g‘oyalarini qo‘llab-quvvatlash sifatida baholanib, jiddiy jazolarga sabab bo‘lishi mumkin.

Boshqa rangdagi shimlar-chi?

Bu borada qoida oddiy: ajralib turish mumkin emas. Yorqin yoki noodatiy ranglar e’tiborni tortadi, e’tibor esa umumiy tartibga zid hisoblanadi. Kulrang, havorang yoki boshqa rangdagi jinsi shimlarga ba’zan ko‘z yumilishi mumkin. Ammo eng xavfsiz va eng ma’qullangan tanlov baribir qora rang bo‘lib qoladi.

Shimoliy Koreyadagi boshqa noodatiy qoidalar

Aslida Shimoliy Koreyada kundalik hayot ko‘plab noodatiy va qat’iy qoidalar bilan cheklangan.

Soch turmagi qat’iy ro‘yxat bo‘yicha. Davlat tomonidan tasdiqlangan soch turmaklari mavjud. Ayollar uchun taxminan 18 xil, erkaklar uchun esa undan kamroq variant ruxsat etilgan. Sochni bo‘yash mumkin emas, faqat oqargan sochni qora rangga bo‘yashga ruxsat bor.

Televizor cheklangan vaqtda tomosha qilinadi. Teleko‘rsatuvlar doimiy efirda bo‘lmaydi. Odatda ko‘rsatuvlar tushdan keyin boshlanadi va faqat bir nechta davlat kanallarini tomosha qilish mumkin.

Musiqa va filmlar nazorat ostida. Faqat davlat ruxsat bergan kinolar ko‘rsatiladi. Xorijiy, ayniqsa Janubiy Koreya filmlari va seriallarini tomosha qilish yoki saqlash qamoq jazosiga sabab bo‘lishi mumkin. “Kalmar o‘yini” seriali bilan bog‘liq voqea bunga misol bo‘ladi.

Safarga chiqish mumkin emas. Mamlakat ichida sayohat qilish uchun ham, tashqarisiga chiqish uchun ham maxsus ruxsatnoma kerak. Pxenyanda yashash esa oddiy fuqarolar uchun emas, bu alohida imtiyoz hisoblanadi.

Internet taqiqlangan. Oddiy odamlar internetdan foydalana olmaydi. Ular faqat “Kvanmyon” deb ataladigan ichki tarmoqdan foydalanadi. Ijtimoiy tarmoqlar ham faqat davlat yaratgan variantlarda mavjud.

Odob-ahloq qoidalari qat’iy belgilangan. Jamiyatda xulq-atvor qoidalari juda muhim. Masalan, ovqatlanishni eng yoshi ulug‘ kishi boshlashi kerak. Kattalar turganida o‘tirib qolish mumkin emas. Mehmon kelganda yalangoyoq yurish hurmatsizlik sanaladi.

Issiq suv yo‘q. Ko‘plab uylar issiq suv bilan ta’minlanmagan. Uyda issiq vanna qabul qilish ko‘pincha noqonuniy hisoblanadi. Shu sababli odamlar jamoat hammomlariga boradi.

Uzr so‘rash shart emas. Ko‘chada tasodifan birovni urib yuborsangiz, uzr so‘rash kutilmaydi. Aksincha, bu odamni noqulay ahvolga soladi, deb hisoblanadi. Sukut saqlash odobliroq sanaladi.