Qaysi davlatlarda odamlar bepul oziq-ovqat oladi?

Bugungi kunda dunyoning turli burchaklarida millionlab insonlar bepul oziq-ovqatni vaqtinchalik yordam emas, balki kundalik tirikchilik manbai sifatida qabul qilmoqda. Iqtisodiy bosim, inflyatsiya va ijtimoiy tengsizlik kuchaygan sari, davlatlar ommaviy oziq-ovqat dasturlarini kengaytirishga majbur bo‘lmoqda.

Pew Research Center ma’lumotlariga ko‘ra, tobora ko‘proq odamlar eng zarur ehtiyoj — ovqatni ham mustaqil ta’minlashda qiynalayotganini bildirgan. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, iqtisodiy beqarorlik nafaqat kambag‘al, balki rivojlangan mamlakatlarda ham kundalik hayotga ta’sir qilmoqda.

Indoneziya — eng katta ko‘rsatkichlardan biri

Aholi soni bo‘yicha dunyodagi yirik davlatlardan biri bo‘lgan Indoneziya bepul oziq-ovqat oluvchilar soni bo‘yicha yetakchilar safida. Mavjud ma’lumotlarga ko‘ra, mamlakatda qariyb 82 million kishi — ya’ni aholining uchdan bir qismiga yaqini — turli oziq-ovqat subsidiyalari va yordam dasturlaridan foydalanadi.

Hukumat kambag‘allikni kamaytirish, narxlarning keskin oshishidan aholining eng zaif qatlamini himoya qilish maqsadida oziq-ovqat subsidiyalari, maktab ovqatlanishi va ijtimoiy yordam dasturlarini kengaytirgan.

Nigeriya — inqiroz fonida 20 million yordam oluvchi

Afrikaning eng yirik iqtisodiyotlaridan biri bo‘lgan Nigeriya ham jiddiy oziq-ovqat inqirozini boshdan kechirmoqda. Turli manbalarga ko‘ra, taxminan 20 million nigeriyalik bepul oziq-ovqat yordamini oladi.

Mahsulot narxlarining keskin o‘sishi, qishloq xo‘jaligi hududlaridagi beqarorlik va ichki xavfsizlik muammolari ko‘plab oilalarni kunlik ovqatni qisqartirishga majbur qilgan. Ayrim hududlarda oilalar ovqatlanish sonini kamaytirishga yoki arzonroq, sifatsizroq mahsulotlarga o‘tishga majbur bo‘lmoqda.

AQSh va boshqa davlatlar

Hatto rivojlangan davlatlar ham bu muammodan xoli emas. AQShda millionlab odamlar oziq-ovqat talonlari va ijtimoiy yordam dasturlari orqali qo‘llab-quvvatlanadi. Afrikaning boshqa qator davlatlarida ham hukumatlar va xalqaro tashkilotlar tomonidan ommaviy oziq-ovqat tarqatish tizimlari yo‘lga qo‘yilgan.

Nega bepul oziq-ovqatga ehtiyoj ortmoqda?

Mutaxassislar bu jarayonni bir nechta omillar bilan izohlaydi:

• yuqori inflyatsiya;
• ishsizlikning o‘sishi;
• qurolli mojarolar;
• iqlim o‘zgarishi va hosildorlikning pasayishi;
• ijtimoiy tengsizlikning chuqurlashuvi.

Davlatlar oziq-ovqat inqirozining siyosiy beqarorlikka aylanishidan xavotirda. Shu bois ko‘plab hukumatlar ommaviy oziq-ovqat dasturlarini kengaytirish orqali ijtimoiy barqarorlikni saqlab qolishga harakat qilmoqda.

Bugungi global manzara shuni ko‘rsatadiki, bepul oziq-ovqat dasturlari endi favqulodda choralar emas, balki millionlab insonlar uchun hayotiy zaruratga aylangan.