Norvegiyada vikinglar davriga oid 5 mingga yaqin kumush tanga topildi

Norwayda arxeologlar vikinglar davriga oid noyob xazinani topishga muvaffaq bo‘ldi. Janubiy Norvegiyadagi Rena shahri yaqinidagi dalada olib borilgan qazishmalar davomida 4 772 dona kumush tanga aniqlangan bo‘lib, mutaxassislar bu topilmani mamlakat tarixidagi eng yirik numizmatik kashfiyotlardan biri deb baholamoqda.

Tasodifiy topilma ulkan xazinaga aylandi

Dastlab metall izlovchi havaskorlar yer ostidan atigi 19 ta kumush tanga topgan. Biroq mutaxassislar hududda bundan ham ko‘proq qimmatbaho buyumlar bo‘lishi mumkinligini taxmin qilib, professional arxeologlarni jalb etgan.

Qazish ishlari boshlanganidan so‘ng metall detektorlari deyarli uzluksiz signal bera boshlagan. Natijada minglab tangalar yer ostidan chiqarib olingan.

Arxeolog May-Tove Smisetning aytishicha, bunday hajmdagi topilma ilgari Norvegiyada uchramagan.

Tangalar ming yil avval ko‘milgan

Mutaxassislarning fikricha, xazina taxminan milodiy 1050-yilda yerga yashirilgan. Tangalarning katta qismi Germaniya va Angliyada zarb qilingan bo‘lib, ular vikinglar davrining so‘nggi bosqichiga tegishli.

Professor Svein Harald Gullbekkning ta’kidlashicha, ilgari 2 mingdan ortiq tangadan iborat xazinalar topilgan bo‘lsa-da, 3 mingdan ortiq tangali topilma deyarli uchramagan. Ushbu xazina esa barcha rekordlarni yangiladi.

Nega aynan shu yerga ko‘milgan?

Arxeologlarning taxminicha, tangalar teridan tayyorlangan xalta yoki boshqa organik idishda saqlangan holda yerga ko‘milgan.

Vikinglar davrida boyliklarni yashirish odatiy hol bo‘lgan. O‘sha davr odamlarining fikricha, qimmatbaho buyumlarni yer ostiga yashirish ularni saqlashning eng xavfsiz usuli hisoblangan.

Tadqiqotchilar bir necha ehtimolni ilgari surmoqda:

• boylikni o‘g‘rilardan saqlash;
• urush xavfidan yashirish;
• diniy marosim yoki xudolarga atalgan qurbonlik;
• favqulodda vaziyatlar uchun zaxira sifatida ko‘mib qo‘yish.

Bu boylikka nimalar sotib olish mumkin edi?

Mutaxassislarning aytishicha, o‘sha davrdagi narxlar haqida aniq yozma manbalar saqlanib qolmagan.

Biroq XIII–XIV asrlarga oid yer oldi-sotdi hujjatlari bilan solishtirilganda, qariyb 5 ming kumush tanga evaziga katta fermer xo‘jaligi yoki yirik yer maydonini sotib olish mumkin bo‘lgan.

Hududda yana xazinalar bo‘lishi mumkin

Topilmaning yana bir qiziq jihati shundaki, ushbu dala ilgari metall izlovchilar tomonidan deyarli tekshirilmagan.

Arxeologlar hududda yana boshqa xazinalar yoki qadimiy inshootlar qoldiqlari bo‘lishi mumkinligini taxmin qilmoqda. Shu sababli qazish ishlari kamida yana bir mavsum davom ettiriladi.

Mutaxassislar yaqin atrofda qadimgi ferma, turar joy yoki vikinglar davriga oid boshqa obyektlar izlari topilishi mumkinligini ham istisno qilmayapti.

Bu kashfiyot nafaqat Norvegiya tarixini o‘rganish uchun, balki vikinglar davridagi savdo, boylik taqsimoti va kundalik hayot haqida yangi ma’lumotlar olish uchun ham katta ahamiyatga ega.